• ورود
  • ENG
  • Search

تصاویر ارومیه

اطلاعات جغرافیایی

ويژگيهاي جغرافيايي تاريخي و سياسي، اداري شهرستان اروميه :

ويژگيهاي جغرافيايي تاريخي شهرستان اروميه :

شهرستان اروميه مركز استان آذربايجان‌غربي در جلگه‌اي، در كنار درياچه لاجوردي به همين نام گسترده شده است. زمينهاي بارور اروميه با آب‌وهواي مساعد و واقع شدن آن در معبر قفقاز، ارمنستان، آسياي‌صغير و بين‌النهرين از يك‌سو و قرارگرفتن آن در كنار درياچه اروميه از سوي ديگر وضع ويژه‌اي به چهره اين شهرستان بخشيده است. اين شهرستان بيش از ساير نقاط ايران مورد توجه ملل پيش از تاريخ قرار گرفته است و شاهد آن تپه­هاي متعدد باستاني مي­باشد. يكي از اين تپه­ها، گوي‌تپه (4 كيلومتري جنوب‌شرقي اروميه)است كه با قديمي­ترين تپه­هاي بين‌النهرين،آسياي‌صغير و فلات ايران رقابت مي­نمايد. از سوي ديگر، منسوب داشتن زرتشت به اروميه و همچنين اينكه يك يا دو تن از حواريون زرتشت كه در تولد عيسي (ع) به بيت‌اللحم رفته بودند در اروميه مدفونند حاكي از آن است كه اين شهر يكي از بزرگترين كانونهاي مذهبي و علمي در گذشته­هاي دور بوده است. پس از ظهور اسلام نيز اروميه پس از مراغه دومين شهر آذربايجان به شمار مي‌رفته است. از قرن پانزدهم كه تركان عثماني جايگزين امپراتوري روم شرقي شدند باز اروميه، به عنوان شهر سرحدي از اهميت فوق‌العاده­اي برخوردار بوده و داراي برج و باروي مهمي گرديد، برج سه‌گنبد و مسجدجامع هر دو يادگار مجد و عظمت تمدن اسلامي به شمار مي­روند. اين شهرستان بر اثر حوادث تاريخي بارها ويران شده و دوباره عظمت خود را تجديد نموده است.

 ويژگيهاي سياسي و اداري شهرستان اروميه :

شهرستان اروميه در جنوب شهرستان سلماس و شمال شهرستان نقده قرار گرفته است و آبهاي درياچه اروميه شرق آن را مي­پوشاند و از جانب غرب با كشور تركيه و از گوشه جنوب غربي با كشور عراق همسايه مي­باشد. شهرستان اروميه داراي 5 بخش به نامهاي مركزي، انزل، سيلوانه، صوماي برادوست و نازلو است كه با 20 دهستان سازمان يافته­اند.  

ـ بخش انزل با دهستان­هاي انزل جنوبي و انزل شمالي با مركزيت قوشچي.

ـ بخش سيلوانه با دهستانهاي ترگور، دشت و مرگور با مركزيت سيلوانه.

ـبخش صوماي برادوست با دهستانهاي برادوست، صوماي جنوبي و صوماي شمالي با مركزيت سرو.

ـ بخش مركزي با دهستانهاي باراندوزچاي، باراندوز چاي جنوبي، باراندوز چاي شمالي، باش قلعه، بكشلوچاي، تركمان، دول، روضه­چاي و نازلوچاي شمالي با مركزيت اروميه.

ـ بخش نازلو با دهستانهاي طلاتپه ، نازلوچاي و نازلوچاي شمالي با مركزيت نوشين.

مركز استان آذربايجان غربي و شهرستان اروميه، شهر اروميه است.

 

 تقسيمات شهرستان اروميه به تفكيك بخش و دهستان: 1379

نام

بخش / دهستان

مساحت

(كيلومتر مربع)

تعداد روستاها

نام مركز

جمع

داراي سكنه

خالي از سكنه

كل شهرستان

185/5251

614

606

8

اروميه

انزل

انزل جنوبي

انزل شمالي

295/643

269/420

026/223

39

32

7

39

32

7

ـ

ـ

ـ

قوشچي

قولنجي

قره­باغ

 

سيلوانه

ترگور

دشت

هرگور

692/1356

885/416

407/497

400/442

108

28

28

52

104

26

27

51

4

2

1

1

سيلوانه

موانا

راژان

زيوه

صوماي برادوست

برادوست

صوماي جنوبي

صوماي شمالي

721/1161

569/452

431/378

721/330

96

49

23

24

95

48

23

24

1

1

ـ

ـ

سرو

روند سفلي

هشتيان

ممكان

مركزي

باراندوزچاي

باراندوزچاي جنوبي

باراندوزچاي شمالي

باش قلعه

بكشلو چاي

تركمان

دول

روضه چاي

نازلوچاي جنوبي

613/1568

202/188

163/302

468/109

738/111

706/171

798/142

165/228

499/259

874/54

289

29

34

13

35

49

40

22

34

33

288

29

34

13

35

49

40

22

34

32

1

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

1

اروميه

باراندوز

بالانج

قره آغاج

يورقون آباد عليا

امامزاده

تركمان

ديزج دول

بالو

چنقرالوي يكان

نازلو

طلاتپه

نازلوچاي

نازلوچاي شمالي

864/520

628/88

943/165

293/266

82

14

22

46

80

13

21

46

2

1

1

ـ

نوشين

طلاتپه

نازلو

نوشين

 

موقعیت جغرافیایی استان آذربایجان غربی

استان آذربایجان غربی در شمال غربی ایران قرار دارد و از شمال به کشور های جمهوری آذربایجان و ترکیه ، از مغرب به کشور های ترکیه و عراق از جنوب به استان کردستان و از مشرق به استان آذربایجان شرقی و استان زنجان محدود است . طول مرز آبی و خاکی استان با کشور های همسایه مجموعا 805 کیلومتر به ترتیب زیر است : از طرف شمال نزدیک به 488 کیلومتر مرز خاکی با ترکیه . از طرف مغرب ، نزدیک به 200 کیلومتر مرز خاکی با عراق .

وسعت :

آذربایجان غربی ( با احتساب دریاچه ارومیه ) 43660 کیلومتر مربع وسعت دارد که 65/2 درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد . از این مقدار ، حدود یک میلیون هکتار آن زمینهای قابل بهره برداری می باشد . شاید برخی چنین تصور کنند که پست ترین ناحیه آذربایجان دریاچه ارومیه است ، در حالی که دریاچه مزبور حدود 1275 متر از سطح دریاهای آزاد ارتفاع دارد .

آبهای معدنی :

استان آذربایجان غربی از لحاظ آبهای معدنی غنی می باشد برخی از آنها به دریاچه می ریزند و برخی از طریق آبهای زیرزمینی به داخل دریاچه نفوذ می کنند و بدین طریق انواع مواد معدنی را وارد دریاچه می کنند . مهمترین آنها ، عبارتند از :

کوه ها :


 

 

کوه آتشفشانی آرارات یا کوه نوح که به ترکی آغری داغ نامیده می شود . دو رشته کوه از آن منشعب شده و به طرف ایران پیش می آید . رشته اصلی از جنوب ارز روم گذشته به ارتفاعات شمالی آذربایجان می پیوندد و به تدریج در امتداد مشرق ، ارتفاع آن کاهش می یابد و به دره وسیع آق چای ( قطور ) ختم می شودرشته دوم که از آرارات جدا می شود ، در جهت جنوب پیش آمده و بین آذربایجان غربی و ترکیه قرار گرفته است . خط الراس این کوه ها حوضه آبگیر ایران و ترکیه است که آب دامنه های شرقی را به دریاچه ارومیه و دامنه های غربی را به دریاچه وان می ریزد . بطور کلی ، منطقه آذربایجان شمالی یکی از مراکز بزرگ نا آرامیهای درونی زمین و لرزشهای شدید است . آتشفشانها و زلزله های سخت ، چندین بار وضع برجستگی ها را دگرگون ساخته است .

آب هوا :

آذربایجان غربی گرچه عمدتا تحت تاثیر جریانهای هوایی مرطوب اقیانوس اطلس و مدینترانه قرار می گیرد ، ولی در برخی از ماههای زمستان ، توده های هوای سرد از سوی شمال به این طرف کشیده می شود که در کاهش دمای هوای استان تاثیر بسیار دارد .

رودها :

رود های موجود در استان بشرح ذیل میباشد :

1)    زرینه رود ( جغتو چای )

2)    سیمینه رود ( تاتائو )

3)    مهاباد رود

4)    باراندوز چای

5)    شهر چای

6)    نازلو چای

7)    زولا چای

جنگلها و مراتع :

جنگلهای استان به دو دسته تقسیم می شود :

1- جنگل های طبیعی :

هر چند که قسمتی از مهاباد و پیرانشهر پوشیده از مناطق جنگلی است ، ولی مناطق وسیع جنگلی شامل اراضی وسیع کوهستانی سردشت میباشد که مساحت آن را بین 60000 تا 80000 هکتار تخمین می زنند . البته مساحت اراضی جنگلی در گذشته بیشتر از امروز بوده است . درختان جنگلی این منطقه بر دو نوع تقسیم می شوند: درختان میوه ای و درختان غیر میوه ای . از درختان میوه ای ، انگور ، بنه ( پسته وحشی ) ، زالزالک و بادام کوهی  را می توان نام برد .

2- جنگل های مصنوعی :

کل مساحت جنگل های مصنوعی در استان به 320 هکتار در قطعات متفاوت می رسد که در شهرستان های مهاباد ، ماکو ، خوی ، و بقیه شهر ها به صورت قطعه های کوچک و بزرگ به وجود آمده است . در ارومیه از سال 1348 تاکنون 50 هکتار ، به نام جنگل های بهنق کاشته شده که غالبا درختان سرو و کاج و اقاقیا و نارون می باشند . به طور کلی در سال های اخیر ، جنگلکاری در استان در حال افزایش است .

حیات وحش در جنگل ها:

در اثر نابودی جنگلها و منابع طبیعی ، به تدیج وضع حیات وحش منطقه نیز مختل گردیده است . حیوانات و پرندگان بومی جنگل به نقاط کوهستانی دور دست کوچ کرده اند .، ولی گونه هایی از پرندگان مانند کبک در نواحی فوق دیده می شوند . از جانوران علف خوار ، بزرگ جثه ، یک نوع خرس قهوه ای در این جنگلها زندگی می نماید که هنوز از نظر زیست شناسی مورد مطالعه قرار نگرفته است . تغذیه این جانوران عموما از علوفه و میوه های درختان و در پاره ای موارد از باغ های انگور تامین می شود . از حیونات دیگر ، خرگوش ، کل ، بز کوهی ، و از پرندگان کبک در این منطقه وجود دارند .

لهجه و زبان :

در آذربایجان غربی زبان های ترکی وآذری و کردی ، زبان های اصلی را تشکیل می دهند و اقلیتها به زبان های آشوری و ارمنی و کلیمی تکلم می نمایند .

الف ) زبان ترکی آذری : ریشه این زبان مربوط به مادهاست که در اثر گذشت زمان تحت تاثیر زبان های فارسی ، عربی و ترکی قرار گرفته است . زبان مادی که از ریشه زبانهای هند و اروپایی بوده است ، پیش از اسلام تغییر چندانی نیافته بود ، ولی تکامل و تحول پیدا کرده بود ، پس از ظهور اسلام تحت تاثیر زبان عربی و فارسی قرار گرفته است . از اوایل قرن سوم هجری ، کم کم پای امرای ترک آسیای مرکزی به آذربایجان باز شده و از قرن پنجم هجری هجوم و مهاجرت تیره های مختلف ترک به این سامان آغاز گردید . در نتیجه اختلاط زبان ترکی آسیای مرکزی با فارسی آذری ، زبان ترکی آذری پدید آمده است . کسانی هم بودند ریشه زبان آذری باستانی را فارسی و هند و اروپایی نمی دانند ، مانند خطیب تبریزی ، ناصر خسرو ، حکیم نظامی ، یاقوت حموی و مسعودی .

ب) زبان کردی : عده ای ، کردی را لهجه ای از زبان فارسی و گروهی دیگر آن را زبانی مستقل می دانند . 1000 سال پیش از میلاد مسیح ، آریا ها به زبان اوستایی تکلم می کرده اند که پدر تمام زبان های مادی ، پارسی ، و هندی بوده است ، زبان کردی هم از ریشه های زبان اوستایی است .

فرهنگ :

\

 آذربایجان پیش از اسلام تحت تاثیر فرهنگ ها و مذاهب گوناگونی چون مهر پرستی و آیین زرتشت و آیین یونانی و رومی و بعد از ظهور اسلام تحت تاثیر اسلام و فرهنگ مردم آسیای مرکزی قرار گرفته است .البته در میان آنها تاثیر اسلام و فرهنگ اسلامی از مقام برجسته ای برخوردار است .

زندگی مذهبی  :

آذربایجان غربی پیوسته مجموعه ای از ملل و فرهنگ های مختلف بوده است . هر کدام از این ملل و فرهنگ ها در هم تاثیر گذاشته و از یکدیگر مسایل و مفاهیمی اخذ کرده اند . وجود مساجد و کلیسا ها و ویرانه آتشگاه در نواحی مختلف استان گویای تاریخ مذهبی آنست . تشیع در ارومیه و شهر های شمالی آن و تسنن در نواحی جنوبی استان از مذاهب عمده است . آشوری ها به مذاهب کاتولیک هاارتدوکس ، پروتستان و ارامنه به کلیسای گریگوری وابسته اند .

ایجاد شهر ارومیه :

شهر ارومیه مرکز استان آذربایجان غربی در جلگه ای به طول 70 کیلومتر و به عرض 30 کیلومتر در کنار دریاچه لاجوردی به همین نام گسترده شده است . این جلگه از رسوبات غنی رود های باراندوز چای ، شهرچای ، روضه چای و نازلو چای که همه ساله به طور منظم آن را مشروب می سازند پوشیده شده است . زمینهای بارور با آب و هوای مساعد و واقع شدن آن در معبر قفقاز ، ارمنستان ، آسیای صغیر و بین النهرین از یک سو و قرار گرقتن آن در کنار دریاچه ارومیه از سوی دیگر وضع ویژه ای به چهره شهر دیر پا بخشیده است .

مغرب دریاچه بیش از سایر نقاط ایران مورد توجه ملل پیش از تاریخ قرار گرفته است و شاهد آن تپه های متعدد باستانی می باشد . یکی از این تپه ها ، گوی تپه (6 کیلومتری جنوب شرقی ارومیه ) است که با قدیمیترین تپه های بین النهرین ، آسیای صغیر و فلات ایران رقابت می نماید . از سوی دیگر منسوب داشتن زرتشت به ارومیه و همچنین اینکه یک یا دو تن از حواریون زرتشت که در تولد عیسی مسیح به بیت الحرام رفته بودند در ارومیه مدفونند ، حاکی از ان است که این شهر یکی از بزرگترین کانون های مذهبی و علمی در گذشته های دور بوده است . سرداران و امپراتوران روم برای دستیابی بر آذرخش بزرگ زرتشتیان ( آذر گشسب ) در 30 کیلومتری صائین دژ و پایتخت تابستانی ساسانیان (گزنا ) ، بارها از آن عبور کرده اند پس از ظهر اسلام نیز ارومیه پس از مراغه دومین شهر آذربایجان به شمار رفته است . ازقرن پانزدهم که ترکان عثمانی جایگزین امپراتوری روم شرقی شدند باز ارومیه به عنوان شهر سر حدی از اهمیت فوق العاده ای برخوردار بوده و دارای برج و باروی مهمی گردید . برج سه گنبد و مسجد جامع ارومیه هر دو یادگار مجد و عظمت تمدن اسلامی به شمار می روند . به طور کلی ارومیه از اعصار قدیم یکی از مراکز آباد و پر جمعیت بوده و فعالترین منطقه کشاورزی آذربایجان به شمار می رود و با آنکه بر اثر حوادث تاریخی بارها ویران شده ولی دوباره خیلی زود به حال اول برگشته و عظمت خود را تجدید نموده است . طبق سر شماری سال 1365 جمعیت این شهرستان 539839 نفر و جمعیت شهر ارومیه 300746 نفر بوده است .

سرگذشت تاریخی ارومیه:

کرانه غربی دریاچه ارومی را در قدیم گیلزان می نامیدند . اینکه نام باستانی ارومیه چه بوده ، اطلاع درستی در دست نیست . گروهی به اشتباه آن را با شهر باستانی چی چست (شیز) یکی می دانند . نام ارومیه در کتب جغرافیدانان به صورت ارمیه ضبط شده و گاهی به نام اورمیه ،ارمیا ، ارم یا رومیه نیز آمده است . در تداول آذربایجان ،ارومی گفته می شود . برخی نام آن را مشتق از شهر ارومچی ترکستان چین می دانند .

ویژگی های اقتصادی :

کشاورزی که حدود 7/39 درصد مردم کل استان به این کار مشغول اند.

محصولات کشاورزی استان :

1)    گندم

2)    نباتات علوفه ای

3)    چقندر ند

4)    توتون و تنباکو

5)    الیز

6)    سیب زمینی

7)    پیاز

8)    برنج

9)    انگور

10)   تاکستانهای یستاده

11)   سیب درختی

12)   تخم آفتاب گردان و تخم کدو

 

 

 

 

 
دی ان ان